Ruim een jaar geleden openden zorgpioniers Ralph en Rina Kos hun Gastenhuis in Oosterbeek. Niet wetende dat het coronavirus een paar maanden later een belangrijke rol zou opeisen. Het sympathieke tweetal kende een – in vele opzichten – spannend, bewogen en roerig jaar. ‘Onze algehele hoge waardering geeft het hele team een boost’.

Voordat de eerste bewoner in januari 2020 het statige pand van Het Gastenhuis Oosterbeek betrad, waren Ralph en Rina al een behoorlijke tijd bezig met de realisatie van hun wensdroom: een warm en liefdevol thuis neerzetten voor mensen met dementie. Aan hun eetkamertafel maken de twee een dronevlucht en kijken ze al vliegend terug op hun afgelopen jaar. ‘We dachten dat we tot die tijd aardig druk waren geweest, maar op dat moment werd het écht druk,’ aldus Ralph. Rina haakt aan: ‘Dan begint het eigenlijk pas hè. Want ook voor ons persoonlijk veranderde er nogal wat. We moesten aarden in ons nieuwe huis, waren ineens niet alleen meer man en vrouw, maar ook collega’s. Dat is best wel intensief. En je woont pal naast de bewoners, je privéleven is plotsklaps vermengd met je werk. Je bént feitelijk zelf Het Gastenhuis. Het kostte energie maar het heeft ons ook heel veel gebracht en gegeven.’ Ralph: ‘We hadden we dit jaar allebei voor geen goud willen missen. Het was een goede keuze om deze stap te zetten.’

Het duo heeft zich als doel voor 2021 gesteld om meer vrije tijd te nemen voor zichzelf en om de dingen meer los te laten. Dat is een proces, daar moet je in groeien, zo geven ze aan. Wat is nou een jaar? Het leerproces is nog niet voorbij. ‘Wij willen graag grip houden op alle zaken, dat alles goed blijft lopen,’ verklaart Rina. ‘Dan is loslaten soms best lastig. Gelukkig worden we heel erg goed gewaardeerd met een 9,6 op Zorgkaart Nederland, dat geeft iedereen een enorme boost. Ook de familieleden van onze bewoners zijn zeer tevreden. Dan is het mooi dat je dat ook terugkrijgt. Ik vind het een geweldige prestatie van het team van ruim twintig medewerkers. Het is mooi om te zien hoe liefdevol ze omgaan met alle bewoners. Onze mensen zijn heel erg betrokken, dat is zo fijn voor ons om te zien en ervaren.’ Ralph, aanvullend: ‘Teambuilding vinden Rina en ik ontzettend belangrijk, maar ja corona hè. Gelukkig zijn wij gespaard gebleven van besmettingen, dat is uiteindelijk het belangrijkste. Maar goed, we konden geen leuke en gezellige uitjes ondernemen met het team. Met de kerst van 2019 is het gehele team voor het laats bij elkaar geweest, het verdere jaar 2020 dus niet. En dat voor een opstartfase, dat is serieus heftig. Maar, bij ons zijn de lijnen gelukkig kort. Heeft een collega een idee, dan kunnen wij zeggen: ga het maar doen. Vaak zijn ze dan verbaasd dat het zo makkelijk ging. Zo werken is voor iedereen een stuk plezieriger.’ Rina vertelt dat ze de saamhorigheid onderling zo goed voor elkaar hebben omdat zij en Ralph staan voor open communiceren. Daar krijg je saamhorigheid van binnen het team. Ralph: ‘Wij zijn onderdeel van het team. Niet ernaast of erboven, we zijn één van hen en dat voelen we ook echt zo. Natuurlijk heeft ieder zijn eigen taak, rol en verantwoordelijkheden, maar dat staat de laagdrempeligheid niet in de weg. Het valt ons verder op dat medewerkers zo enorm lief zijn voor de bewoners. Zo fijn.”

Bijzondere momenten

Dan toch nog even corona, het virus dat de wereld zo op de kop zet. Corona heeft veel onmogelijk gemaakt, denk aan familie die niet mocht langskomen tijdens de lockdowns. Dat was vaak best uitdagend voor het tweetal. Ralph: ‘Hoe loopt een Gastenhuis als er geen corona is? Dat kunnen wij ons gewoon niet indenken omdat we geen referentiekader hebben. Raar is dat hè?’ Rina: ‘We hielden de families veel op de hoogte, met name na de persconferenties van premier Rutte. Dan gingen er nieuwsbrieven uit en dat werkte goed. Maar goed, liever hadden we persoonlijk contact gehad met ze; open dagen, sprekers/psychologen met kennis van dementie. Daar was in 2020 geen ruimte voor. Anderzijds was het voor onze bewoners ook wel weer goed dat er geen aanloop was. Je moet het zo zien: het is hún huis en als daar dan dagelijks vreemde gezichten te zien zijn, dan geven al die prikkels onrust.’ Wat hebben de twee zorgpioniers als meest bijzondere momenten ervaren? Beiden, overtuigend: ‘Heb je even, haha. Nou nee, dat was toch het hier komen wonen van de eerste bewoners. Zij voelden al snel als een soort van familie.’ Ralph vervolgt: ‘Maar ook het eerste overlijden heeft veel indruk gemaakt. Vooral de respectvolle manier waarmee het team en de bewoners ermee zijn omgegaan. Dat heeft ons geraakt. Zo’n laatste eer bewijzen aan iemand is heel waardevol. Verdrietig, maar ook mooi. Natuurlijk is er verdriet bij sommige bewoners, maar het fijne is dat ze het in hun geval al snel erna zijn vergeten. Rina besluit: ‘Wat ik ook een hoogtepunt vond, waren de optredens buiten het hek van gastartiesten en familieleden. De bewoners hebben staan dansen van plezier op het terras. Net als tijdens de Oudhollandse spelletjes met Koningsdag, trouwens. Prachtig vonden ze dat.’ Ralph: ‘En de buurt? Het Gastenhuis Oosterbeek is vanaf het prille begin omarmd. Men was hartelijk, er was continu aandacht en ze waren op de open dag. Sommigen vroegen: Kan ik niet alvast een plekje reserveren voor mijzelf? Ook waren we uitgenodigd voor de nieuwjaarsborrel vanuit de buurt. We kunnen niet anders zeggen dan dat er zeer veel waardering voor het concept is. Ook als een bewoner eens de weg kwijt is, dan zijn de buurtgenoten zo vriendelijk om hem of haar gewoon even thuis te brengen.’