Samen keuzes maken 

In Het Gastenhuis gaat het vooral om open communicatie, met de bewoner, het team, en de familie. Anita benadrukt dat het niet alleen haar persoonlijke aanpak is, maar dat de kracht juist ligt in het gesprek dat gezamenlijk gevoerd wordt. Op een gegeven moment mag je zeggen: 'Het is goed zo.' Dat moment deel je met de naasten van de bewoner en de huisarts. Deze gezamenlijke benadering geeft rust, vooral in de laatste levensfase, wanneer bewoners vaak niet meer zelf kunnen aangeven wat ze willen. De naasten weten het meestal wel en vinden steun in het feit dat ze worden gehoord en mee mogen beslissen.

De naasten betrekken bij het zorgtraject 

Wanneer een nieuwe bewoner bij Het Gastenhuis komt wonen, wordt het onderwerp palliatieve zorg al vroeg besproken. Tijdens tweejaarlijkse evaluatiegesprekken met de naasten wordt er gekeken of er iets veranderd is en wat de verwachtingen zijn voor de toekomst. Het gaat erom dat de familie begrijpt welke keuzes er gemaakt kunnen worden in de laatste fase. We vragen: wat wil de bewoner als er iets gebeurt? Moeten we nog actie ondernemen (medicatie c.q. ziekenhuisopname) of accepteren we de situatie en geven de bewoner ruimte om te sterven.

Soms betekent dit accepteren dat een bewoner nog van het leven kan genieten, zelfs als dat betekent dat hij of zij wellicht eerder zal overlijden. Het draait om de kwaliteit van leven, niet om het rekken van het leven.

Het team betrekken en opleiden 

Naast de betrokkenheid van de naasten, motiveert Anita haar collega’s in Het Gastenhuis als het gaat om palliatieve zorg. Anita organiseert familieavonden en workshops voor zowel personeel als naasten. Deze zijn goed ontvangen. “Tijdens de lezingen leg ik uit wat palliatieve zorg precies inhoudt, en bespreken we belangrijke onderwerpen zoals de stervensfase, behandelverboden en wilsverklaringen,” zegt ze. Het is cruciaal dat iedereen hierover nadenkt, zelfs als er nog geen acute zorgsituatie is.

Persoonlijke motivatie 

Anita’s betrokkenheid bij palliatieve zorg komt niet alleen voort uit haar werk, maar ook uit persoonlijke ervaringen. “Toen mijn schoonzus kanker kreeg, werd haar nooit gezegd dat ze zou overlijden. Alleen dat ze uitbehandeld was.” Anita verbaasde zich over die onduidelijkheid. Ze realiseerde zich hoe belangrijk het is om eerlijk en open over het levenseinde te praten, zowel met de patiënt als met de naasten. "Dat kan anders," zegt ze stellig. "We moeten het gesprek over het levenseinde durven voeren."

Emoties toelaten in de laatste levensfase 

In de laatste levensfase spelen emoties een grote rol, en bij Het Gastenhuis is er ruimte om die emoties te laten zien. "We horen elkaar," legt Anita uit. “In mijn vorige baan werd er van ons verwacht dat we ons professioneel opstelden m.a.w. geen emoties tonen, maar dat is niet menselijk.” Je bouwt een intens contact op met bewoners en dan is het heel goed mogelijk om bij overlijden daar emoties over te voelen.” Bij Het Gastenhuis is die ruimte er wel en kunnen zowel bewoners als hun naasten en de zorgmedewerkers die tijd en aandacht geven aan elkaar.

Wat kan er beter? 

Anita ziet nog verbeterpunten in hoe we palliatieve zorg aanbieden, vooral op het gebied van timing. “Het gesprek over de laatste levensfase moet in het algemeen eerder plaatsvinden, niet pas als er een acute situatie is, zoals een longontsteking. En niet alleen binnen de zorg maar ook daarbuiten.” Het is belangrijk om te weten wat iemand wil, zolang diegene daar nog over kan meedenken en meepraten. Door het onderwerp tijdig te bespreken, kunnen we betere beslissingen nemen die in lijn liggen met de wensen.

Anita sluit af met een duidelijke boodschap: “De dood hoort bij het leven, dus heb het er dan maar over. We weten allemaal dat het niet eeuwig duurt, maar zolang het leven er is, moeten we ervan genieten."