13 maart 2018geplaatst door Marian Slingerland

Twee maanden geleden openden we de deuren van ons Gastenhuis in Teteringen. Het waren twee hectische maanden. Maar na een drukke periode van verhuizingen zien we nu hoe iedereen z’n draai begint te vinden. Ontzettend fijn. En niet in het minst voor alle mantelzorgers. Zij hebben per slot van rekening het initiatief voor deze verhuizing genomen en doorgezet. En dat was voor niemand eenvoudig.

We hebben iedereen ermee zien worstelen. Hoe ga je om met dit proces? Je hele leven lang ben je gewend op gelijke voet te communiceren. Met je vader, je moeder, je partner of andere dierbare. Keuzes maakten ze zelf. Of je fungeerde als sparringpartner. Misschien dat je een keer een dringend advies uitbracht. Maar nooit nam je een beslissing vóór hen. Tegen hun wil of zonder hun medeweten. En ook nu zegt alles in je lijf dat je dat niet wilt doen, maar dat je hun instemming wilt hebben. Je wilt de juiste beslissing voor ze nemen en zoekt daarin hun bevestiging. En dan blijkt meer dan eens dat ze je die niet meer kunnen geven. Sterker nog. Soms zijn ze het hartgrondig met je oneens. Wat doe je dan? Het is een vraag die ik regelmatig van mensen krijg en die ik hieronder een klein beetje hoop te beantwoorden.

Accepteer dat ziekte-inzicht ontbreekt

Als je zelf zo emotioneel geraakt wordt door iets, is het ontzettend moeilijk je eigen gevoelens opzij te zetten. Maar toch is dat het allerbelangrijkste wat je moet doen. Een beslissing om een dierbare te verhuizen naar een omgeving waar ze 24 uur zorg ontvangen, is een beslissing die wordt ingegeven door rationele gronden. Je ziet dat iemand thuis niet meer veilig is, vereenzaamt en dat de thuiszorg alleen niet meer voldoende is. Een casemanager, de thuiszorg of de huisarts is het met je eens. Heeft het voorstel wellicht geïnitieerd. Je hebt alle mogelijkheden bekeken maar krijgt de juiste zorg en aandacht echt niet meer georganiseerd. Hoe de ander er ook over denkt, dat verandert niets aan de feiten. Allereerst is het dan ook belangrijk om je daarvan bewust te blijven.

Meedeinen op de golven

In hoeverre iemand open staat voor een verhuizing is een kwestie van voorzichtig aftasten. Wellicht blijkt er begrip en staat iemand er voor open. Maar vaak ook zal dat (nog) niet zo zijn. Het allerbelangrijkste is het dan om je zo goed mogelijk in de ander te verplaatsen. Wat heeft iemand nodig om de verhuizing zo goed mogelijk te laten verlopen? Waar liggen iemands angsten en verlangens, waaraan hecht iemand waarde? Ik zeg wel eens tegen mensen: ‘probeer in te stappen op de bootreis die dementie heet en dein mee op de golven die je onderweg tegenkomt.’ Zo woont bij ons een dame bij wie het hielp dat we vertelden dat ze mocht komen logeren in ons mooie “zorghotel”. Ze had in haar leven altijd graag gereisd en zag best uit naar een nieuwe reis. Nog steeds vindt ze ons een prima hotel en boekt ze gewoon nog wat vakantie bij als wij aangeven dat we haar gezelschap op prijs stellen.

Voorkom onnodige onrust

Naast dat een nieuw thuis ‘goed moet voelen’ zijn er vaak ook veel praktische vragen. Deze komen altijd aan bod in een eerste kennismakingsgesprek. Maarten en ik hebben heel veel van deze gesprekken gevoerd. Sommige in het bijzijn van de persoon om wie het ging, sommige alleen met de mantelzorger. We zagen hoeveel onrust het vaak gaf als de betrokkene erbij aanwezig was. En hoe onnodig dit was. Is het voor iemand met dementie belangrijk te weten hoe de financiering in elkaar steekt? Hoe de indicatie en het aanvragen van een PGB verloopt? Hoe wij de offerte opstellen en de communicatie met familie organiseren? Nee. Voor hen is het belangrijk hoe de nieuwe woonomgeving voelt. Hoe het huis eruit ziet. Hoe het appartement is. Hoe de medewerkers met hen omgaan. Of er een klik is met de andere bewoners. Meestal is het dan ook ons advies de persoon om wie het gaat pas bij een tweede bezoek mee te nemen.

Probeer het niet alleen op te lossen

Het laatste wat ik iedereen altijd meegeef is dat een verhuizing geen eenrichtingsverkeer is. Integendeel. Het is een traject dat we samen doorlopen. Het is een beetje alsof je je kind voor de eerste keer naar de kleuterschool brengt. Vertel ons over iemands verleden en huidige leven, laat weten waar je tegenaan loopt, wat moeilijk is en hoe iemand reageert. Dan kunnen we met elkaar een plan maken hoe we de verhuizing zo goed mogelijk kunnen laten verlopen. Ook brengen wij mantelzorgers altijd in contact met andere familieleden die hetzelfde proces hebben doorgemaakt. In deze moeilijke periode helpt het enorm om ervaringen te kunnen delen.

Nu het leven in ons huis in volle gang is, zien we hoe de meeste mensen opfleuren. We zien nieuwe vriendschappen tussen bewoners ontstaan en mantelzorgers die weer gewoon partner of kind mogen zijn. Net als vroeger. Het keuzeproces en de verhuizing zijn zwaar. Maar uiteindelijk krijgt iedereen er een heleboel voor terug. Het loont om door te zetten.